Stad en Heerlijkheid Borculo

Bronnenpublicatie, deel 6:
De rekening van de heerlijkheid Borculo over 1580-1581

Na het overlijden van gravin Maria van Hoya, vrouwe van Borculo, in november 1579 nam het Domkapittel van Münster het bestuur over stad en heerlijkheid Borculo in eigen hand. Om inzicht te krijgen in de inkomsten en uitgaven van de heerlijkheid werd in 1582 door rentmeester Nicolaas van Trier een jaarrekening opgemaakt over het rekeningjaar 1580-1581. Het is tot nu toe de oudst bekende rekening van Borculo. Omdat de rekening ook het ambt of de voogdij Lichtenvoorde, alsmede de onder de heerlijkheid Bredevoort gelegen Lichtenvoordse goederen omvat, is de Borculose rekening een belangrijke aanvulling op Bronnenpublicatie 3: de Rekeningen van het Ambt Lichtenvoorde 1519-1520, 1553-1555, die in 1998 door de SSHB werden uitgegeven.

Sommige van de rekeningposten laten zich lezen als kleine verhalen. Andere posten verhalen van dramatische gebeurtenissen. Een rode draad door het verhaal vormt de oorlog tussen de opstandige Nederlandse gewesten en Spanje. De heerlijkheid Borculo stond daar feitelijk buiten, omdat zij tot 1616 nog Münsters grondgebied was. Maar de Staatse en Spaanse troepen trokken zich daar niets van aan. Dieptepunt in 1581 was de slag om Goor, waarvan grote delen van het platteland van Borculo ook de gevolgen zouden ondervinden. In Groenlo was men bezig met de vestingbouw. Stad en kasteel Borculo werden eveneens versterkt. De rekening getuigt daarvan op vele plekken. Veel pachters konden in dat jaar maar gedeeltelijk voldoen aan hun toch al zware verplichtingen door de wederzijdse troepen die al plunderend en rovend over het platteland trokken. De rekening geeft een goed inzicht in een wel zeer bewogen periode in de geschiedenis van deze regio waar we nog maar weinig bekend was.

Voor de bewoningsgeschiedenis van Neede, Groenlo en Lochem (de Hof Menckveld) is de rekening interessant vanwege de vele cijnzen die de heer van Borculo uit de plaatselijke hoven ontving. Voor de bewoningsgeschiedenis van de stad Borculo biedt met name de verpachting van losse landerijen en weiden aanknopingspunten. Aardig detail is dat de Münsterse regering de bouw van het stadhuis subsidieerde. Uit andere bronnen was al bekend dat de nieuwe stadheer Borculo bij gelegenheid van de overname van het heerlijkheidsbestuur ook twee jaarmarkten gunde.  

Om de rekening te kunnen plaatsen in de tijd en omgeving is ze voorzien van een uitvoerige inleiding.

Een index, die ook gebruikt kan worden bij het zoeken in het origineel (ook op microfilm), maakt het zoeken naar familienamen, toponiemen en zaken gemakkelijker.

Hiernaast zijn enkele bladzijden uit de transcriptie afgebeeld.

De uitgave heeft 153 bladzijden.
Prijs: € 15,-- (excl.  verzendkosten)

Nadere informatie en bestellingen: info@heerlijkheidborculo.nl