|
Stad en Heerlijkheid Borculo Bronnenpublicatie
nr. 5, deel 1 29 november 2003 |
||
|
Inhoud van nr. 5, deel 1: De uitgave heeft 104 pagina's |
Op 20 september 2003 verscheen onder de titel Bronnen voor de
bevolkingsgeschiedenis van stad en schependom Borculo, ca. 1600 - 1811,
eerste deel een nieuwe uitgave in de reeks bronnenpublicaties van de
Stichting Stad en Heerlijkheid Borculo. Voor de SSHB was er een belangrijke reden om over te gaan tot de uitgave van enkele bronnen betreffende de bevolkingsgeschiedenis van de stad en het schependom Borculo. Dat heeft natuurlijk alles te maken met de centrumpositie van de stad Borculo. Deze was de hoofdstad van de gelijknamige heerlijkheid, waartoe ook de stad Eibergen, de dorpen Neede en Geesteren, en de voogdij Beltrum behoorden. Op ’t Hof te Borculo zetelde de heer, die zich na 1615, toen de heerlijkheid Gelders werd, nog steeds betitelde als heer van de hoge en vrije heerlijkheid Borculo. Elke ingezetene kreeg op een of andere manier wel te maken met de heer en daarmee ook met de stad. Het Hof was bestuurscentrum en economisch centrum tegelijk. Borculo was ook het centrum van de rechtspraak geworden, al was dit niet altijd zo geweest. De centrumfunctie betekende dat er ambtenaren waren, die meestal in de stad Borculo woonden. Het personeel van de heer woonde op het Hof, dat overigens geen deel uitmaakte van de stad. De economische functie, versterkt door de instelling van twee weekmarkten, heeft ambachtslieden en winkeliers aangetrokken. De mensen, die in de stad Borculo wilden gaan wonen, moesten burger van de stad worden. Zij moesten het burgerschap “winnen”, d.w.z. dat zij tegen een vergoeding werden geregistreerd door de burgemeesters en gemeenslieden. De burgerregistratie van de stad Borculo is vanaf ca. 1600 bewaard gebleven. Indien de burgers en het inwonende personeel op het Hof lid waren van de Nederduits gereformeerde gemeente van Borculo, werd dat tevens geregistreerd in de lidmatenregisters. Ten behoeve van deze uitgave werd ook het oudste trouwboek getranscribeerd. Daarvoor werd het exemplaar gebruikt dat aanwezig is in het archief van de Nederlandse hervormde gemeente van Borculo in het Streekarchivariaat Regio Achterhoek in Doetinchem. Elke bron is – voor zover nodig – voorzien van een inleiding of toelichting. In het geval van de burgerregistraties (bronnenpublicatie 5a) is deze uitvoerig, omdat er tot nu toe weinig onderzoek is gedaan naar burgerregistraties van kleine steden zoals Borculo. Deze uitgave is de eerste in het kader van de bronnen voor de bevolkingsgeschiedenis van de stad en het schependom Borculo. Het is de bedoeling dat het volgende deel o.a. wordt gewijd aan het oudste doopboek (1616 e.v.), de lidmaten vanaf 1722 tot 1811 en de begraafaantekeningen van de kerkmeesters van Borculo, ca. 1616-1795.
|